چگونه امنیت فرم لاگین را افزایش دهیم

---

افزایش امنیت فرم لاگین (Login) یکی از حیاتی‌ترین اقدامات برای هر وب‌سایت یا اپلیکیشنی است. حملات به فرم‌های ورود بسیار رایج هستند (مانند حملات Brute Force، Dictionary Attack و Credential Stuffing).

در اینجا راهکارها را به سه بخش تقسیم می‌کنیم: **اقدامات سمت کاربر (Front-end)**، **اقدامات سمت سرور (Back-end)** و **اقدامات پیشرفته**.

---

### ۱. اقدامات سمت سرور (Back-end) - مهم‌ترین بخش
تمام منطق امنیتی باید در سرور پیاده‌سازی شود، زیرا کاربر می‌تواند کدهای جاوااسکریپت را تغییر دهد یا غیرفعال کند.

* **جلوگیری از حملات Brute Force (تلاش‌های پیاپی):**
* **Limiting Rate:** اگر کاربر در مدت زمان کوتاهی (مثلاً ۱ دقیقه) تعداد مشخصی تلاش ناموفق (مثلاً ۵ بار) انجام داد، آی‌پی او را برای مدتی (مثلاً ۱۵ دقیقه) مسدود کنید.
* **CAPTCHA:** بعد از چند تلاش ناموفق، کد امنیتی (مثل reCAPTCHA گوگل) نمایش دهید تا مطمئن شوید کاربر انسان است.

* **استفاده از HTTPS (SSL/TLS):**
* این مورد ** الزامی است**. اطلاعات لاگین باید همیشه رمزنگاری شده ارسال شوند. اگر از HTTP استفاده کنید، نام کاربری و رمز عبور به صورت متن ساده در شبکه ارسال می‌شود و به راحتی قابل دزدیده شدن است (MITM Attack).

* **پیام‌های خطای هوشمندانه:**
* هنگام خطا، پیام کلی بدهید. هرگز نگویید: **"رمز عبور اشتباه است"** یا **"نام کاربری وجود ندارد"**.
* از پیام یکسان استفاده کنید: **"نام کاربری یا رمز عبور اشتباه است"**. این کار از جمع‌آوری اطلاعات توسط هکرها (مثلاً تست لیست ایمیل‌های دزدیده شده) جلوگیری می‌کند.

* **مدیریت نشست‌ها (Sessions):**
* از کوکی‌های امن (`Secure` و `HttpOnly`) استفاده کنید تا جلوی دسترسی اسکریپت‌های مخرب به توکن‌ها گرفته شود.
* زمان انقضای نشست را کوتاه کنید (مثلاً ۳۰ دقیقه عدم فعالیت).

---

### ۲. اقدامات سمت کاربر (Front-end) - تجربه کاربری و لایه دوم
اگرچه سمت کاربر قابل دستکاری است، اما لایه‌های دفاعی خوبی ایجاد می‌کند.

* **اعتبارسنجی دو مرحله‌ای (2FA / MFA):**
* این موثرترین روش است. حتی اگر رمز عبور دزدیده شود، هکر به کد یکبارمصرف (OTP) ارسالی به گوشی یا اپلیکیشن احراز هویت نیاز دارد. (پیشنهاد: Google Authenticator یا SMS).

* **استفاده از reCAPTCHA:**
* در فرم لاگین، به خصوص اگر امکان فراموشی رمز عبور دارید، از reCAPTCHA v3 (نامرئی) یا v2 استفاده کنید تا جلوی ربات‌ها گرفته شود.

* **فیلتر کردن ورودی‌ها (Input Sanitization):**
* جلوی اجرای کدهای مخرب (مانند SQL Injection یا XSS) را بگیرید. همیشه ورودی‌ها را پاکسازی و به پارامترهای صحیح تبدیل کنید.

* **SSL در سمت کلاینت:**
* مطمئن شوید فرم شما فقط از طریق `HTTPS` قابل دسترسی است و اگر کسی با `HTTP` وارد شد، او را به `HTTPS` ریدایرکت کنید.

---

### ۳. اقدامات پیشرفته و نگهداری

* **هش کردن رمزها (Hashing):**
* هرگز رمزهای عبور را به صورت متن ساده در دیتابیس ذخیره نکنید.
* از الگوریتم‌های قوی مثل **Argon2** (بهترین گزینه)، **bcrypt** یا **scrypt** استفاده کنید.
* از **Salt** (نمک) منحصر به فرد برای هر کاربر استفاده کنید تا جلوی حملات Rainbow Table گرفته شود.

* **لاگ‌گیری (Logging) و مانیتورینگ:**
* تمام تلاش‌های ناموفق لاگین را ثبت کنید (البته بدون ذخیره رمز عبور).
* سیستم‌های هشدار تعریف کنید تا اگر تعداد زیادی لاگین ناموفق از یک آی‌پی خاص انجام شد، به ادمین هشدار دهد.

* **پیشگیری از Credential Stuffing:**
* اگر کاربری با ایمیلی ثبت‌نام می‌کند که قبلاً در هک‌های جهانی (مثل لینکدین، یاهو و...) دزدیده شده است، سیستم باید هوشیار باشد و از او بخواهد رمز عبور قوی‌تری انتخاب کند یا 2FA را فعال کند.

### خلاصه چک‌لیست امنیتی:
1. [ ] حتماً **HTTPS** فعال باشد.
2. [ ] از **CAPTCHA** (به خصوص بعد از چند خطا) استفاده شود.
3. [ ] **2FA** (احراز هویت دو مرحله‌ای) پیاده‌سازی شود.
4. [ ] رمزها در دیتابیس با **Argon2** یا **bcrypt** هش شوند.
5. [ ] سیستم **محدودیت تلاش (Rate Limiting)** فعال باشد.
6. [ ] پیام‌های خطا مبهم باشند (نگویید رمز اشتباه است یا کاربر وجود ندارد).